WAP denen şey -zavallı ve geniş bir kitlenin mobil content bataklarında feci şekilde parçalanmaları dışında- hiçbir işe yaramadığı ve mobil internet kavramının memlekete girmesini yıllarca geciktirdiği için, bizde “mobil site” denen şey ciddiye dahi alınmadı. Zaten günlük koşuşturma içindeki büyük yayıncılar çok ciddi trend kavramlar oluşmadıkça, (iPhone veya 3G gibi) bu tarz manevralara giremeyecek kadar yoğun olduklarından, mobili yok saydılar. Sanırım geçen seneye kadar haklılardı da. Firefox’a uyumlu site yapmaktan aciz vizyonu da hesaba katınca, onlarca farklı cihaza uygun mobil sürüm çıkarmaları ihtimali iyice uzaklaşıyor. Mobil pazarlama da SMS kampanyalarından ibaret kalınca, 3G gibi -milyonlarca lira harcanarak memleket insanına “görüntülü konuşma” olarak aktarılmakta olan- güzel bir açılım dahi mobil internet ile bağdaştırılamıyor. Her ay 5 milyon kişinin mobil internete girdiği hesap edilen bir pazarda, garip bir durum var.

3G belki de bu anlamda, mobil ve web yayıncılarını, bunları ilk aşamada hayatta tutacak olan reklamverenleri ve bu ikisini birleştiren tüm ekosistemi harekete geçirecek bir etkide bulunabilir diye ümit ediyorum. Daha fazla site mobil versiyonlar çıkartacak, bu sitelerin iletişimini ana mecraları olan web üzerinden yapacaklar ve derken cep telefonundan internete girmek normalleşecek. Operatörlerin tarifeleri kitlesel anlamda erişilebilir seviyelerde tutması ve mobil internet kullanımını arttıracak iletişim çalışmalarını hızlandırmasıyla, 2 sene içinde mobil internet gerçek bir mecra haline gelebilecek.

Cihaz olarak laptop ve cep telefonu arasındaki en önemli fark ise, bir tanesinden hiçbir eklenti olmadan direkt olarak ödeme yapabiliyor olmanız. Dolayısıyla mobil üzerindeki B2C modellerin de çok daha kolayca karlı konuma geçeceğini göreceğiz. Çok değerli bir reklam mecrası olmasına rağmen, mobil siteler ve uygulamalar reklamdan değil son kullanıcıdan aldığı paralarla uzun vadede değer kazanacak. Tabi mobil hakkındaki bu yorumlar hep webe görecelendirilerek ortaya çıkıyor.

Netice itibariyle ciddi bir ‘disruption’dan bahsettiğimizi söyleyebiliriz; webden mobile hızlı geçen mecralar, markalar, B2B veya B2C servisler erkenden yer kapacak. Bu konuda birçok ülkeyi takip ediyorum ve çoğunlukla, Türkiye’den kolay ulaşılabilir pazarlarda mobil hacmin webe Türkiye’den çok daha yakın olduğunu görüyorum. Bunun sebebi muhtemelen devletin GSM operatörleriyle aşık atmaya çalışmaması olabilir tabi. Yeri gelmişken TTNet’e taziyelerimi sunmalıyım. ISP sayısına +3 gelince ve bunlardan biri Turkcell gibi bir firma olunca, sanıyorum ki TTNet içindeki zombi zihniyetini gömme zorunluluğunu en kısa sürede hayata geçirecektir.

Özetle fikrim, 3G’nin bir teknoloji veya yenilik olarak olmasa da, bir kavram ve tarihsel bir mihenk taşı olarak elektronik iletişim ve reklam sektöründe ciddi bir fark yaratacağı ve bunu webden çok daha hızlı şekilde yapacağı yönünde. Zamanla göreceğiz bunu tabi…

Toplam : 2 Yorum var

    Yiğit Arda Türkoğlu July 31st, 2009 at 6:20 am

    Açıkçası yazdıklarının bir noktasına pek de katılmadığımı söylemem lazım: Şu anda hızla artan bir “teknolojiyi ve yenilikleri takip eden, bunlara uyum sağlayan” bir kitle söz konusu olsa da; bu kitle ve iş dünyası dışında cep üzerinden internetin o kadar da aktif kullanılacağına inanmıyorum. Sonuçta pek çok insanın masaüstü bilgisayarlarında bile takip ettiği site sayısı 3-5 + msn; bu anlayışın kolay kolay yıkılması mümkün mü, biraz şüpheliyim.

    3G’nin benim hayatımda görebildiğim kadarıyla yegane faydası TTNET’e “ayağını denk al” mesajı göndermesi olabilir. “TTNET bir kez daha tekel havalarına devam edecek mi, yoksa mevcut tehdide karşı nasıl önlemler alacak” sorusu beni heyecanlandırıyor.

    Yepyeni bir fırsatlar kapısı açıldı pek çok insan için; kimler sıyrılabilecek, kimler tekrardan başka bir şey yapmayacak hep beraber göreceğiz.

    Şekip Can Gökalp July 31st, 2009 at 6:29 am

    Şüphelerinde haklısın, fakat aylık 5 milyon unique var hali hazırda. Geçen yıl toplamı ise 15′in üstünde. Yarısı fark etmeden girmiş olsa, 7,5-8 milyon kişinin 3G öncesi şartlarla mobil internet kullandığını söyleyebiliriz. Bu sayı bir anda ikiye katlanmayacak, ama kişi başına düşen sayfa dolaşımı artacak, süreler uzayacak, işlem miktarı artacak…

Yorumunuz:


View this post on FriendFeed

Add a comment on FriendFeed